مجله زمین سبز

تخریب غار میر ملاس؛ نگارخانه کهن بشریت

Fri, 28 Jan 2011 22:45:32 GMT

غار میرملاس با نقوشی با قدمت 12هزار سال و با نگاره‌هایی کهن در شهرستان کوهدشت لرستان یکی از ارزشمندترین اماکن باستانی کشور محسوب می‌شود.

غار میر ملاس در 30 کیلومتری شمال غرب شهر کوهدشت و در میان کوه‌های (سرسرخین) واقع شده است. ارتفاع دیوار این غار از سطح زمین 700 متر است و برای رسیدن به آن باید از میان درختان بلوط گذشت.

این غار اولین مکانی است در ایران که باستان شناسان روی دیواره‌های آن نگاره‌های رنگی پیدا کرده‌اند. سنگ نگاره‌های میرملاس از کم‌نظیرترین نقوشی است که در ایران با رنگ خلق شده و از نظر ارزش در ردیف نقوش غارهای باستانی دنیا مانند تصاویر غارهای کرکس و لاسکو در فرانسه است.

دیواره‌های جنوبی و شمالی این غار با تصاویری از رزم، شکار، سوار در حال تیراندازی، انسان و حیواناتی مانند سگ، گوزن و اسب به رنگ‌های قرمز، سیاه و زرد پوشیده شده است. این تصاویر که اندازه‌های آنها بین 10 تا20 سانتی‌متر متغیر است، روی بلندی‌های متراکم و در یک ردیف دایره شکل قرار گرفته‌اند.اما این سنگ‌نگاره‌های کهن که شناسنامه و هویت مردمان آن سرزمین نیز هست، در حالی مورد توجه نقاشان و هنرمندان شرق و غرب بوده و هست که متاسفانه خطوط یادگاری انسان‌های ناآگاه روی آنها موجب شده است نقش‌های اولیه قابل رویت نباشند.

امروزه ورودی غار به علت ریزش طبقات فوقانی مسدود شده است و سنگ‌نگاره‌های بی‌بدیل و ارزشمند آن بدون هیچ پوشش و محافظی به حال خود رها شده‌ و در معرض خسارت‌های ناشی از عوامل طبیعی و انسانی قرار گرفته‌اند، به‌طوری که اگر به همین ترتیب و همچنان بدون مراقبت و محافظت بمانند تا چند سال دیگر اثری از آنها باقی نخواهد ماند.

غاری منحصربه‌فرد

یک کارشناس مسوول میراث فرهنگی شهرستان کوهدشت در همین ارتباط به جام‌جم گفت: غار میرملاس به‌عنوان یک پناهگاه صخره‌ای منقوش و با قدمتی بسیار زیاد، یکی از 3 غار مهم دنیاست که چون در یک منطقه کوهستانی صعب‌العبور واقع شده و اطراف آن خالی از سکنه است، امکان حفاظت روزانه از آن وجود ندارد. محمدباقر فهیم‌پناه با تاکید بر ضرورت اندیشیدن تدابیر لازم برای نگهداری از این اثر برجسته توسط مسوولان شهرستانی و استانی، خواستار پیگیری و رسیدگی مسوولان مربوط در این زمینه شد افزود: سرکشی مامورین مرمت آثار از منطقه، تشکیل انجمن‌های حفاظت میراث فرهنگی در نزدیک‌ترین منطقه مسکونی محل و همکاری با پاسگاه انتظامی محل، می‌تواند از جمله راهکارهای حفاظتی این منطقه باشد.

سال‌ها پیش از این نیز، پروفسور«مک بورنی» استاد باستان‌شناس دانشگاه کمبریج انگلستان در کتابی به اهمیت نقوش برجسته و رنگی غار میرملاس اینگونه اشاره کرده و نوشته است نقوش حکاکی شده روی صخره‌های کوهدشت بویژه صخره‌های میرملاس شبیه نقوش مکشوفه مربوط به دوره ما قبل تاریخ در شرق اسپانیا است که به نظر من تاکنون نمونه دیگری مانند آن در تمام طول امتداد منطقه مدیترانه تا شبه جزیره هندوستان به جز چند نمونه در ترکیه و اردن دیده نشده است. او اهمیت این نقوش را در این دانسته که نخستین تخیلات و ذوق هنری مردمان غارنشین منطقه کوهدشت لرستان به شمار می‌روند و در این باره گفت : این هنر بتدریج تکامل یافته و به نسل‌های بعدی منتقل می‌شود تا این که در هزاره نخست پیش از میلاد تجلی این هنر قدیمی با مهارت و تکامل ویژه‌ای روی اشیای برنزی لرستان ظاهر می‌شود، تا جایی که به لحاظ تکنیک و صنعت به عنوان شاخه‌ای از هنر فلز کاری و به نام برنز لرستان معروفیت جهانی پیدا می‌کند.

فقط ثبت ملی کافی نیست

فرماندار کوهدشت نیز با تاکید بر لزوم حفاظت از این اثر ارزشمند گفت: درست است که نقاشی‌های غار میرملاس در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، اما ثبت به تنهایی نمی‌تواند در ارتباط با حفاظت از آن کارساز و مفید باشد.

سیروس ابراهیمی درخصوص اقدامات صورت گرفته از طرف فرمانداری برای حفاظت از این آثار اظهار کرد: سال گذشته مکاتبه‌ای با سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان لرستان در راستای حفاظت از این اثر تاریخی و 2 اثر تاریخی دیگر یعنی غار همیان یک و دو به عنوان آثار تاریخی و مفاخر فرهنگی شهرستان انجام دادیم که تاکنون هیچ پاسخی از طرف آن سازمان دریافت نکردیم.

وی با بیان این که به عنوان فرماندار کوهدشت آماده هرگونه همکاری در این زمینه بوده و مصر به انجام آن است، افزود: معتقدم برای حفاظت از این اثر و دیگر آثار تاریخی شهرستان، به علت تخصصی بودن‌شان باید ابتدا طرح مطالعه آنها را به مشاورین زبردست و صاحب نظر و مجرب سپرد تا ضمن مطالعه کاملا علمی روش‌های نگهداری این آثار، راهکارهای عملیاتی آن ارائه شود و سپس با گذاشتن اعتباری آنها را اجرایی کرد.خبرنگار جام جم تلاش کرد درباره این اثر تاریخی و برنامه های سازمان میراث فرهنگی برای آن با رحم دل، رئیس آن در استان لرستان گفت و گو کند، اما وی از پاسخگویی در این زمینه خودداری کرد.

به گفته برخی از غارنوردان کشور، صخره‌های میرملاس سوای ارزش باستانی و گردشگری، که فرصت خوبی را برای توسعه گردشگری فراهم می‌کنند، بهترین و منحصربه‌فردترین مکان‌ها برای صخره‌نوردی در دنیا هستند و لذا سرمایه‌گذاری در این منطقه، باعث جذب گردشگر و رشد و توسعه منطقه خواهد شد.

مبارزه با بمبگذاری با برگهای سبز گیاهان!

Fri, 28 Jan 2011 22:37:13 GMT

جدیدترین ابزار امنیتی فرودگاه ها یک اسکنر عجیب و غریب نیست بلکه گیاهی است که می تواند مواد منفجره را بو کشیده و مقامات را از حضور تروریستها آگاه کند.

به گزارش مهر، محققان دانشگاه کلرادو با دستکاری و ایجاد تغییرات بر روی گیاهان آنها را به موجوداتی تبدیل کرده اند که در صورت احساس مقادیر به خصوصی TNT در هوا به رنگ سفید تغییر رنگ می دهد، ابزاری که می توان به زودی از آنها در بخشهای ایمنی فرودگاه‌ها استفاده کرد.

به گفته «ژون مدفورد» یکی از محققان این پروژه ایده اصلی ساختن ردیابهایی گیاهی مستقیما از طبیعت بر گرفته شده است. گیاهان نمی توانند بدوند یا فرار کنند از این رو باید سیستم پیچیده ای را برای ردیابی و واکنش نشان دادن به محیط اطراف خود در نظر گرفت.

محققان برای ایجاد این واکنش روشی را برای خشکیده شدن کلروفیل 2 ابداع کرده اند که می تواند رنگ سبز گیاهان را در اثر برخورد با مواد شیمیایی قابل اشتعال به رنگ سفید تغییر حالت دهد. این شیوه که هنوز به بلوغ کافی نرسیده است از مدت واکنشی برابر یک ساعت برخوردار است اما مدفورد امیدوار است بتواند این مدت زمان را تا چند دقیقه طی چند روز کاهش دهد.

بر اساس گزارش فاکس نیوز، گیاهان باز طراحی شده بسیار حساسند تا حدی که میزان حساسیت آنها 100 برابر حساسیت سگهای ردیاب مواد منفجره اعلام شده است.

جاده‌های اردیبهشتی و خانه های کاهگلی

Thu, 03 Jun 2010 08:06:10 GMT

از تهران تا تنکابن راهی نیست. وقتی هم جاده چالوس راهبر شما باشد حتی اگر پیاده هم بروید چیزی از سختی راه متوجه نمی‌شوید. البته پیاده رفتن راهی عاقلانه نیست همه می‌دانیم. اما این موضوع و شوخی ما چیزی از زیبایی پیچ در پیچ چالوس کم نمی‌کند. اما مقصد چالوس نیست. مقصد تنکابن یا همان شهسوار سابق است.

اسمی که به نظر می‌رسد روی زبان اهالی این منطقه بهتر می‌چرخد. آنها خود را بیشتر شهسواری می‌دانند تا تنکابنی. اغراق نمی‌کنیم اگر بگوییم که شهسوار یک شبکه از راه‌هایی است که به بهشت‌های هزار رنگ ختم می‌شود. می‌گویید نه؟ شال و کلاه کنید و با ما همسفر شوید.

چگونه به تنکابن برویم؟

خیلی راحت است. اگر مقصد را تهران بگیریم، یا وسیله شخصی دارید یا خیر. اگر وسیله شخصی ندارید باید به پایانه شرق بروید و خود را به ماشین‌های مختلف در مسیر چالوس ـ رشت برسانید. اگر هم ماشین شخصی دارید همین مسیر را باید بیایید.

مسیر آنقدر مشخص است که راه خود بگویدمان چون باید رفت. به تنکابن که رسیدیم باید به دنبال آژانس بگردیم. هر چند گشتن نمی‌خواهد همین که از پایانه بیرون می‌زنیم تاکسی است که جلوی پای ما صف می‌بندد. شهر تنکابن مثل خیلی از شهرهای دیگر کشور رنگ و بوی خود را ازدست داده است. ساخت‌وساز است و توسعه. همه هم بدون الگو و بی‌قواره. اما مسیر را به سمت جل چلاسر که بکشانید دنیا رنگ دیگری می‌گیرد. ابتدای همه زیبایی‌ها همین جاست.

کجا اقامت کنیم؟

گردشگری در کشور ما کم‌کم ترجمه می‌شود. آهسته با تکیه‌دادن به دیوار خصوصی راه رفتن را یاد می‌گیرد. حالا این وسط تعدادی از کارشناسان جوان سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری البته به صورت مردمی و خارج از چارچوب سازمانی، خانه‌هایی را در هر یک از شهرهای تاریخی انتخاب کرده‌اند و خوشه تشکیل داده‌اند به نام «خوشه‌ساربوم‌گردی».

شبکه‌ای که شما را براحتی به نقطه‌های زیبای هرشهر می‌برد. در جل چلاسر هم باید دنبال «خونه‌گلی» بگردید. خانه کاهگلی یا به قول فرزین ملکی، موسس آن خونه‌گلی، مرکز توریستی است که در میان باغات و شالیزارهای جلاسر شهسوار قرار دارد و همیشه مسافران را از دوردست‌ها به خود جلب می‌کند. کلبه‌ای قهوه‌ای رنگ در میان آن همه سبز؛ خانه‌ای کاهگلی که تنها صدای صمیمیت و عشق از آن شنیده می‌شود. اینجا بوی اصالت می‌گیریم. به جلاسر که برسیم همه دنیا سبز می‌شود. شالیزارهای چای و برنج در باد می‌رقصند و مشام جان را تازه می‌کنند و بالاخره می‌رسیم. قبل از این‌که ادامه بدهیم. قدری توقف کنیم. نفس بکشیم این همه تازگی و طراوات را. بگذاریم سینه‌های سوخته از دود جلایی بیابند. هرچند آنقدر کهنه شده‌اند که ماه‌ها زمان می‌خواهد تا آلودگی‌‌های دنیای امروز از سینه‌های مملو از دود محو شود.

کجا برویم؟

اصلا نگران نباشید. جلاسر تا بخواهید زیبایی دارد. حتی اگر مسیر را هم بلد نباشید رد درختان را که بگیرید به زیبایی بکری می‌رسید که تا مدت‌ها مزه آن زیر دندانتان باقی می‌ماند. مسوولان خونه گلی مثل همه خانه‌هایی که در انجمن خوشه ساربوم‌گردی قرار دارند، شبکه‌ای از زیبایی‌های منطقه را برای شما فهرست کرده‌اند که براساس برنامه‌ریزی برای ماندن در خانه کاهگلی می‌توانید مسیر را انتخاب کنید.

از خاک به افلاک

یکی از جاهایی که حتما باید ببینید کارگاه سفال‌سازی یک خانواده تنکابنی در میان جنگل‌های سلیمان‌آباد است که نزدیک به 2 قرن قدمت دارد. از پدر به پسر رسیده‌ و البته دختر. کافی است خود را به دره‌های میان دو جاده دو هزار و سه هزار برسانید تا خانواده مهربانی به پیشوازتان بیاید. لابه لای این همه سبزی دست است که در کار گل شده و جان داده است به اشیای بی‌جان. بی‌شک از اینجا دست پر برمی‌گردید. بنابراین ابتدا باید خود را به میدان سلیمان‌آباد برسانیم آنجا وارد یکی از کوچه‌ها می‌شویم و پس از عبور از باغ‌های کیوی و شالیزارهای برنج سیاهگل چال از جاده‌ای خاکی و پرشیب، خانه‌های قدیمی و شیروانی خانواده‌های محبی در دل چشمانمان می‌نشیند. برای رسیدن به آنها کمی دیگر راه است. باید از نهر کوچکی رد شویم تا وارد محوطه دلباز این خانواده دوست‌داشتنی شویم. در کناره‌های مسیر خانه سفال‌های شکسته روی زمین ما را به سوی آنچه می‌خواستیم هدایت می‌کند. همه چیز درست سر جای خود قرار دارد. هیچ‌چیز آزاردهنده وجود ندارد. همه چیز در جای خود. حتی تنور گلی، حتی خانه مرغ‌ها، حتی نمایشگاه سفال‌های شکسته و صدای موسیقی سنتی با آواز شجریان خود نشانی است که شما را به دل کارگاه‌های این منطقه می‌برد.

در سایه‌سار سبز جنگل

حال که شیدای گل و بوته شدیم و خیال پیاده‌روی در دل جنگل سبز تودرتو با آوای رودخانه‌های وحشی را داریم، با جاده دو‌هزار هم پا می‌شویم. دوهزار را ادامه دهیم می‌شود روستای زیبای میانکوه. بعد آن قدر با کوه همقدم می‌شویم تا به سمت میانلات برسیم. زیبایی‌های تنکابن را که بگذری، مسیری تو را می‌رساند به آبگرم رامسر. در همین مسیر است که می‌توانیم به تماشای قلعه «مارکوه» بنشینیم.

رفتن به سمت «اسل محله» و دشت بسیار زیبای دریاسر از جمله نقاطی است در تنکابن که توصیه می‌کنیم از دست ندهید. از دیگر نقاط بهشت‌گون جاده دو هزار جنگل پیمایی به سمت روستای «یاغدشت» است که می‌تواند پرطراوت‌ترین لحظه‌ها را در دل چشمان شما بنشاند.

منطقه «تراش» دو هزار هم از آن مسیرهای اردیبهشتی است که شما را می‌کشاند و تا زیبایی‌های گوسفند سرای سیگا می‌برد. نمی‌شود تنکابن رفت و قصه را به روستای خانیان در جاده سه هزار نکشاند. همین که در این مسیر بیفتد، کوهپیمایی بسیار زیبایی خواهید داشت تا منطقه «الشم».

جل چلاسر جایی است که مردمانش هزاران سال به همان صورت زندگی کردند. بنابراین اینجا چیزی می‌خوریم که مردم آن ده‌ها قرن آن‌گونه می‌خوردند؛ جایی قدم بزنید که معبر جنگلی چند هزار ساله است. در مسیر دو هزار و سه هزار و چه کسی است که زیبایی این جاده او را هوایی نکرده باشد.

اسکی روی آب

یکی دیگر از کار‌های منحصر به فرد خونه گلی ترتیب آموزش اسکی روی آب است. تابستان‌ها مسوول آن، گروه‌های توریستی ایرانی و خارجی را به کنار ساحل برده و امکانات تفریحی خوبی در اختیارشان قرار می‌دهد. البته در قایق و کنار دریا از مهمانان و توریست‌ها با نوشابه‌های محلی گرمی مانند گل‌گاوزبان و نوشیدنی‌های سردی چون شربت نعناع و دوغ‌های محلی پذیرایی می‌کند. در آنجا امکان صید ماهی در دریا و رودخانه شیرود نیز برای علاقه‌مندان فراهم است. اقامت در خونه گلی با انواع برنامه‌های پیاده‌روی سبک، جنگل‌پیمایی، قله‌نوردی سنگین، دوچرخه‌سواری، بازدید از جاذبه‌های توریستی از جمله کارگاه سفالگری سنتی، امکان یادگیری درست کردن و خریداری ظروف و تزیینات سفالی بومی، بازدید از چادرشب‌بافی سنتی و گفتگو با مردمان قدیمی که کلی خاطرات از گذشته‌های این دیار دارند، بازدید از آثار تاریخی و گبرستان چند هزار ساله، آبگرم سادات شهر و سخت‌سر، امکان بازدید از نبرد گاوهای محلی، بازدید از بازار ماهی‌فروشان و چوب زنی ماهی و برنامه‌های تفریحی دیگری همراه است.

زهرا کشوری

هزار چم می میرد

Wed, 02 Jun 2010 18:00:49 GMT

تصویب مصوبه ساخت و ساز در منطقه بکر طبیعی هزار پیچ ( هزار چم) گرگان از سوی شورای شهر، طلسم تخریب طبیعت در منطقه و استان به صورت قانونی شکسته شد و باید با طبیعیت بکر و دیدنی مناطق مختلف گلستان خداحافظی کرد.

به گزارش مهر، شورای شهر گرگان در اقدامی عجیب و غیرمنتظره با تصویب مصوبه ای مبنی بر ساخت و ساز در تپه هزار پیچ، طلسم تخریب طبیعت در این منطقه بکر گردشگری را شکست.

شورای شهر گرگان در نشست اخیر با تغییر کاربری اراضی منطقه هزار پیچ موافقت کرد و مقرر شد این مصوبه در کمیسیون ماده پنج طرح و با تعیین ضوابطی برای ساخت و‌ ساز به مرحله اجرا در بیاید.

"هزار پیچ " یا " هزارچم"، تپه ای مشرف بر شهر و دارای چشم انداز وسیعی بر شهر گرگان است. این منطقه از معدود تفریحگاه های این شهر است که در مقطعی شاهد پاک تراشی جنگل بود اما با درخت کاری مجدد، در سالهای اخیر دوباره تفریحگاهی برای مردم و میزبانی برای برخی از گونه های جانوری بومی فراهم شد.

تلاش شورای شهر گرگان برای تصویب مصوبه ای مبنی بر تغییر کاربری اراضی در منطقه هزار پیچ درحالیست که تاکنون دوستداران طبیعت و محیط زیست تلاشهای زیادی برای حفظ این منطقه بکر طبیعی انجام داده اند.

طرح مصوبه تغییر کاربری اراضی منطقه هزار پیچ علاوه بر نگرانی طبیعت دوستان و کارشناسان موجب دو دستگی و اختلاف بین اعضای شورای شهر گرگان نیز شده است.

تعدادی از از اعضای شورای شهر و موافقان با این مصوبه با اعتقاد بر اینکه جان انسانها ارزشمند تر از زمین است به دفاع از این طرح پرداخته اند.

این مصوبه با هفت رای موافق و دو رای مخالف در شورای شهر گرگان مصوب شد و مخالفان این طرح با غیرمنطقی شمردن دلیل موافقان خواهان رد این مصوبه شدند و برای حفاظت از مناطق بکر طبیعی چاره جویی را ضروری دانستند.

طی در دو دهه گذشته، تملک زمین توسط چند تعاونی مسکن ادارات و اصرار آنان بر ساخت مسکن در ارتفاعات هزار پیچ موجب شد تا شورای اسلامی دوره اول شهر گرگان جهت جلوگیری از این اقدام و ارائه گزینه های جایگزین اقدام نماید که این موضوع در شورای دوم نیز کماکان ادامه یافت.

تلاش برای ساخت و ساز در منطقه هزار پیچ گرگان درحالیست که در سفر هیئت دولت به استان با انتشار 200 میلیارد ریال اوراق مشارکت برای آزادسازی اراضی هزار پیچ گرگان مصوب شده بود و شهردرای و شورای شهر به جای اجرای این مصوبه، اقدام به طرح مصوبه ای برای آزادی ساخت و ساز در منطقه کرده است.

خداحافظ طبیعت

عضو کمیسیون عمران شورای شهر گرگان با انتقاد از طرح این مصوبه گفت: هزارپیچ تپه سبزی در گرگان است که در عمل با ساخت و ساز در این منطقه و تخریب جنگل، باید با گردشگری گرگان خداحافظی کرد.

عبدالرضا چراغعلی افزود: هفت شرکت تعاونی در این منطقه زمین دارند که برای ساخت و ساز اصرار دارند، اما در 23 سال گذشته با ساخت و ساز در این منطقه مقابله شده است به این معنا که حتی اگر در مقطعی پروانه ای هم برای ساخت و ساز گرفته می شد، شهرداری گرگان آن را کان لم یکن تلقی و از اجرای ساخت و ساز جلوگیری کرده است.

چراغعلی گفت: در نهایت با فشار اعضای شرکتهای تعاونی و رای موافق هفت عضو شورا در مقابل دو رای منفی، ساخت و ساز در این منطقه تصویب شد.

این تصمیم شورای شهر گرگان در تخریب تپه هزارپیچ برای هدف ساخت و ساز در حالی است که در بخشی دیگر از این شهر، باغ مرکز تحقیقات کشاورزی گرگان با ساخت و ساز چهار هزار واحد مسکن مهر، دست و پنجه نرم می کند.

درعین حال موافقان این طرح با بیان اینکه جان انسان بالاتر از زمین است خواهان تصویب مصوبه ساخت و ساز در اراضی هزار پیچ هستند.

رئیس کمیسیون توسعه و عمران شورای اسلامی شهر گرگان گفت: اگر ما با تغییر کاربری این منطقه موافقت نکنیم دیگران موافقت می کنند، پس بهتر است خود این تغییر را ایجاد کنیم.

وی خواهان تصویب این مصوبه برای رفع مشکلات تعاونیهای متقاضی ساخت و ساز در منطقه شد.

به هر روی، منطقه هزار پیچ گرگان به رغم آنکه از مناطق گردشگری و طبیعی منطقه است، تاکنون نهادهای مسئول مانند محیط زیست، منابع طبیعی و میراث فرهنگی در زمینه مصوبه شورای شهر اظهار نظر نکرده اند و سکوت نهادهای مسئول می تواند زنگ خطری برای تخریب مناطق طبیعی استان باشد.

پلنگ خاکستری در معرض خطر انقراض قرار دارد

Sun, 30 May 2010 09:19:49 GMT

پلنگهای خاکستری، گونه ای کمیاب از پلنگها را تشکیل می دهند که در کوه های آسیای مرکزی زندگی می کنند. پوست زیبا و خال دار این موجودات شاخصه اصلی آنها به شمار می آید. این پلنگها پاهایی قدرتمند دارند و قادرند تا ارتفاعی برابر 15 متر به بالا بپرند. آنها از دم بلند خود برای حفظ تعادل و محافظت از قسمتهای حساس بدنشان در برابر برخورد با سنگها استفاده می کنند.
غذای اصلی این گونه از پلنگها گوسفندان آبی رنگ کوه های هیمالیا و تبت است. اگرچه این حیوانات قادرند جاندارانی با وزنی سه برابر وزن بدن خود را بکشند، گاه برای تغذیه خود از موجوداتی کوچکتر چون پرندگان استفاده می کنند.
یکی از پلنگهای خاکستری تحت حفاظت، در عرض تنها یک سال 5 گوسفند آبی، 9 خرگوش تبتی، 25 موش خرما، 5 بز خانگی، 1 گوسفند گله و 15 پرنده را خورده است.
افزایش شمار پلنگ های خاکستری موجب می شود آنان به حیوانات خانگی حمله کنند.
با این همه جمعیت این نوع پلنگ به سبب شکار آنان توسط گله داران، و استفاده از اعضای بدنشان در طب سنتی چینی روز به روز در حال کاهش است.

دریاچه ارومیه

Sat, 29 May 2010 06:45:18 GMT

بزرگ‌ترین دریاچه شور ایران است. میزان شوری آن، رابطه عکس با ژرفای دریاچه دارد و با افزایش ژرفا، شوری کمتر می‌شود. میزان شورى آن در هنگام پرآبى 220 گرم در لیتر و در تابستان تا 280 گرم در لیتر افزایش می‎یابد. زیستگاه بسیاری از گونه‌های نمک‌دوست جلبکی، باکتریایی و آرکی است. تنوع زیستی باکتری‌های نمک‌دوست این دریاچه بررسی شده است.

دریاچه حوض سلطان قم

این دریاچه در فصل‌های پربارش سال دارای آب و در فصل‌های خشک به صورت پلایا دیده می‌شود. کریستال‌های نمک تا عمق چند متری در این دریاچه به چشم می‌خورد.

در این کریستال‌ها رنگ‌های مختلفی دیده می‌شود که نشان از فعالیت میکروبی دارد. رنگ سیاهی که در عکس مشاهده می‌شود نتیجه فعالیت گروه‌های نمک‌دوست بی‌هوازی و احیاکننده گوگرد است. تنوع زیستی باکتری‌های نمک‌دوست این دریاچه مورد بررسی قرار گرفته و چندین گونه جدید از آن به ثبت رسیده است.

دریاچه مهارلو

اگرچه آب آن از سیلاب‌های رودخانه‌ای و چشمه‌ها تامین می‌شود، ولی بسیار شور است و از نمک آن جهت صنایع پتروشیمی و غذایی استفاده می‌شود. رنگ قرمز آب به علت وجود آرکی‌ها و جلبک‌های نمک‌دوست است.

حفاظت از تنوع زیستی، دغدغه رهبران جهان

Thu, 27 May 2010 16:39:31 GMT

نظام‌های طبیعی یا همان تنوع زیستی که از اقتصاد، زندگی و معیشت در سراسر کره زمین حمایت می‌کنند، در معرض از هم پاشیدگی و تخریب قرار دارند، مگر این که اقدامی سریع، بنیادی و خلاقانه در مسیر حفظ و نگهداری و استفاده مناسب از تنوع زیستی به وقوع بپیوندد.

به این ترتیب در سومین ویرایش «دورنمای تنوع زیستی جهانی» که از سوی کنوانسیون تنوع‌زیستی تهیه شده است بر این موضوع تاکید می‌شود که جهان در دستیابی به هدفش ـ که همان کاهش چشمگیر در میزان تخریب تدریجی و انقراض تنوع زیستی است ـ کاملا با شکست مواجه شده و در صورت ادامه این روند تا اواخر دهه آینده، تنوع زیستی در جهان باقی نخواهد ماند که از آن حفاظت شود.

به این ترتیب براساس گزارش‌های موجود در سازمان ملل موضوع حفاظت از تنوع زیستی به عنوان داده‌های کلیدی برای مذاکرات رهبران جهان و سران کشورها در بخش ویژه در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مورد توجه
قرار می‌گیرد.

این در حالی است که طی مذاکراتی که قرار است در 22 سپتامبر برگزار شود، مواردی چون حفاظت از تنوع زیستی و حفاظت از گونه‌های گیاهی و جانوری مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و پس از آن نتایج این مذاکرات در نشست تنوع زیستی «ناگویا» در ژاپن در ماه اکتبر به اعلام عمومی می‌رسد.

در گزارش‌های اخیر سازمان ملل درباره تخریب تدریجی عمده تنوع زیستی و گونه‌های زیستی و جانوری هشدار داده شده است و کارشناسان اعلام کرده‌اند که در صورت ادامه روند صعودی این معضل، بسیاری از خدمات اساسی به جوامع بشری به «سراشیبی سقوط» خواهد رسید که در آن شرایط اکو‌سیستم‌ها به وضعیت دیگری تبدیل می‌شود. رخ دادن چنین پیامدهایی اجتناب‌پذیرهستند، به شرط آن که اقدام مؤثر و هماهنگ برای کاهش فشارهایی ناخوشایند و چند‌وجهی اعمال شده بر تنوع زیستی چون کاهش آلاینده‌هایی که منشأ زمینی دارند یا جلوگیری از صید بی‌رویه آبزیان برداشته شود؛ چرا که این عوامل مخرب صخره‌های مرجانی و محیط زیست را تضعیف کرده و موجب آسیب‌پذیرتر شدن آنها نسبت به اثرات مخرب تغییرات آب و هوایی و اسیدی شدن اقیانوس‌ها و آب‌های آزاد می‌شود.

مسعود ابوال‌شیخی

10گام برای ساخت‌وساز‌های زیست‌محیطی

Thu, 27 May 2010 16:37:33 GMT

خانه‌های زیست‌محیطی با کیفیت بالا برای ساکنان به مراتب از دیگر خانه‌ها برای خرید ارزان‌تر، راحت‌تر و بادوام‌تر هستند. طراحی دقیق و انتخاب مصالح ممتاز زیست‌محیطی در این خانه‌ها موجب کارکرد طبیعی بهتری در رقابت با دیگر ساختمان‌ها می‌شود. برای تحقق این مهم باید با استفاده از روش ارزیابی چرخه طول عمر، ابتدا مصالح به کار رفته را زیست‌محیطی کرد، سپس ساخت‌وسازها همسو با محیط‌زیست شود و بعد از آن محیط درونی در چارچوب معیارهای زیست‌محیطی تبلور یابد.

مهندس عمید مرندی، سربازرس انجمن متخصصان محیط‌زیست ایران و کارشناس ارشد محیط‌زیست پژوهشگاه علوم و فناوری رنگ، براساس تحقیقات انجام شده در این رابطه در 10‌گام ساده را برای ساخت‌وسازهای زیست‌محیطی ارائه می‌کند.

تبیین معیار و ضوابط یک ساختمان زیست‌محیطی

اعضای تیم طراحی باید درباره تمامی اهداف پروژه بحث و تبادل‌نظر کنند و تاکیدی بر ساختمان‌سازی با استفاده از مواد گوناگون سازگار با محیط‌زیست داشته باشند.

برای مثال اگر تصمیمات بر پایه حفاظت از منابع طبیعی استوار شود، باید برای این کار از مواد قابل بازیافت که امکان استفاده از آنها ممکن است، مدنظر قرار گیرد.

در پروژه‌ای دیگر اگر تاکید بر حفظ کیفیت هوای داخل ساختمان باشد، باید استفاده از موادی که بدون ترکیبات آلوده‌کننده هوا هستند، به عنوان اولویت کاری تعیین شوند.

تعیین مصالح زیست‌محیطی

هر پروژه‌ای، مصالح مورد نیاز متفاوتی دارد که برای اسکلت‌بندی، سفت‌کاری و نازک‌کاری استفاده می‌شوند، بنابراین برای رسیدن به حداکثر سود حاصل از استفاده مصالح زیست‌محیطی، این مهم است که ذغدغه‌های اولیه بر این استوار شود که بیشترین کمیت را داشته باشند.

این موارد شامل مصالح فونداسیون، اسکلت‌بندی، مصالح سفت و نازک‌کاری و حتی موارد داخل ساختمان از قبیل دیوارها، کف اتاق‌ها و... می‌شوند.

براساس ضوابط ساخت‌وساز در گام اول، تیم طراحی باید حداکثر تلاش خود برای افزایش درصد استفاده از مصالح سازگار با محیط‌زیست را انجام دهد.

بهره‌گیری از پژوهش‌های قبلی

درباره مصالح باید تحقیقات قبلی صورت گرفته باشد تا قابلیت کاربرد آنها برای طراحی و انجام هر پروژه اختصاصا بررسی و تعیین شود. پژوهش‌های محیط‌زیستی نباید واژه غریبی در انجام امور ساخت‌وساز باشد.

ارتباط با تولیدکنندگان مصالح

جزییات اطلاعات می‌تواند از تولیدکنندگان مصالح درخواست شود. برای نمونه برگه‌های اطلاعات ایمنی مصالح (MSDS) داده‌های نشر آلاینده‌ها، جزییات نتایج آزمایش‌های کارایی و اطلاعات مختلف در محل ساخت‌وساز را می‌توان مشمول این بحث کرد.

دولت باید با کمک اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی درج این نوع اطلاعات را روی بسته‌بندی محصولات اجباری کند.

ارزشیابی معیار انتخاب استفاده از مصالح

هر نتیجه‌ای از یک پروژه باید بر مبنای معیارهای گام اول ارزشیابی شود. به این دلیل که امکان دارد بسیاری از مواد مشمول بیش از یک ضابطه، منفعت یا ضرر زیست‌محیطی شوند. این نکته نیز مهم است که به خاطر سپرده شود در سراسر انجام یک پروژه هنگام تصمیم‌گیری، استراتژی‌های خاصی نیازمند تبیین هستند.

درخواست
به معرض نمایش قراردادن سازه

مشاهده وضعیت مصالح در محل ساخت‌وساز و درک عمیق در زمینه مراحل مختلف ساخت‌وساز می‌تواند به انتخاب بهتر کمک فراوانی کند.

سازندگان ساختمان‌ها باید در جلسه‌ای، تولیدکنندگان مصالح را دعوت کرده و نقاط قوت و ضعف مصالح را به اطلاع آنها برسانند.

آماده‌سازی نمونه‌ها و آزمایش صحت پروژه

هر ساختمان دارای ویژگی خاص خود است، بنابراین با ارزش است که مصالح جدید در همان فضای کاری تا پایان ساخت‌و‌ساز تحت آزمایش قرار بگیرند.

ثبت کردن خصوصیات پروژه

ویژگی‌ها باید با دقت ثبت شوند تا تضمینی باشد که خصوصیات مختلف محصولات بدرستی در ارتباط با پروژه تهیه و به کار بروند. جزییات اطلاعات در ارتباط با این ساخت‌وساز آزمایشی باید همچنین شامل خصوصیات منحصر به فرد آن نیز باشد. مستندسازی در این زمینه باید یک الزام مدیریتی باشد. پیشنهاد می‌شود تمام تولیدکنندگان مصالح گواهی ایزو 14 هزار، آزمایشگاه‌های ساخت‌وساز ایزو 17 هزار و 25 و شرکت‌های ساختمانی و پیمانکاران ایزو 9001 و 14000 و سایر ایزوهای مرتبط را اجباری اخذ کنند و در صورت نبود این موارد، از ادامه کار آنها جلوگیری شود.

برگزاری نشست‌های متعدد با پیمانکار پروژه

هماهنگی با پیمانکار، کلید موفقیت انجام کار و ساخت‌وساز با مصالح زیست‌سازگار است. این مساله بسیار مهم است که برای پیمانکار، مسائلی در زمینه‌های مختلف مانند آشنایی با مواد یا ساخت‌وساز آزمایشی، عملیات سازه‌ها و نقش ارگان‌ها و متولیان امر در این پروسه دوستدار محیط‌زیست روشن شود.

انتقال دانش به پروژه‌های بعدی

شناخت مواد زیست‌سازگار به افراد ذی‌نفع مختلفی ارتباط دارد.

مالکان، طراحان، پیمانکاران و افراد خدماتی شامل این پروسه می‌شوند. مستندسازی استدلالات انتخاب هر ماده و پایش عملکرد آنها در محل ساخت‌وساز بسیار اهمیت دارد. در این راه، پروژه‌های آینده می‌توانند از سرمایه‌های تحقیقاتی و تجزیه و تحلیل‌های گذشته بهره‌مند شوند.

به این ترتیب شاخصه‌های مهمی برای داشتن یک خانه زیست‌محیطی شکل می‌گیرد که بهره‌وری مصرف انرژی، دوام و ماندگاری، بهداشت محیط فضای داخلی و راندمان بالای انرژی از جمله این شاخصه‌هاست که منافع زیستی و اقتصادی فراوانی را به همراه دارد.

حمیده‌سادات هاشمی

جهان نگران از تغییرات آب و هوایی

Thu, 27 May 2010 08:23:43 GMT

نتایج یک تحقیق بین المللی جدید نشان می دهد بیشتر جمعیت جهان از تاثیرات منفی تغییرات آب و هوایی بیش از خطرهای دیگری که کره زمین را تهدید می کند نگرانند .

به گزارش واحد مرکزی خبر، در این تحقیق که در هجده کشور انجام شده است مشخص شد 88 درصد از کسانی که از آنها نظر خواهی شده است معتقدند مبارزه با تغییرات آب و هوایی در وهله نخست متوجه صاحبان صنایع است .

حدود 50 درصد نیز از افرایش سرمایه گذاری در تولیدات سازگار با محیط زیست حمایت کردند .

در این تحقیق که با عنوان " بررسی تغییرات آب و هوایی در سال 2010" انجام شده از بیش از سیزده هزار نفر در هجده کشور از جمله آلمان ، فرانسه ، برزیل ، امریکا ، چین و افریقای جنوبی نظر خواهی شده است .

حیات 3000 گونه پشه بر روی زمین

Tue, 25 May 2010 16:36:19 GMT

کمتر موجوداتی بر روی زمین وجود دارند که چون پشه ها منفور باشند. صدای وز وز ناخوشایند این موجودات و نیش سوازننده شان می تواند لذت سفر به اعماق جنگلها و حتی گذراندن یک بعد از ظهر آرام در حیاط پشتی خانه را از بین ببرد. پشه ها توانایی خارق العاده ای در تشخیص حرکات محیط اطراف خود دارند و می توانند به فاصله یک هزارم ثانیه از حمله ای مرگبار از مکان بگریزد.
علاوه بر تمامی اینها، پشه ها حاملین عوامل بیماری های مرگبار انسانی هستند که سالانه موجب مرگ میلیون ها انسان در سراسر جهان می شوند.
بیش از 3000 گونه پشه در تمامی جهان وجود دارد. اما سه گونه خاص از این موجوداتند که بیشترین نقش را در مبتلا ساختن انسان به بیماری های کشنده ایفا می کنند. پشه آنوفل، برای مثال،گونه ایست که به عنوان ناقل مالاریا شناخته می شود. نیش این پشه همچنین می تواند موجب بروز آماس مغزی نیز بشود. دیگر گونه های پشه از سوی دیگر عامل بیماری هایی چون تب زرد، دانگ و ورم مغزی هستند.
تنها پشه های ماده قادرند از خون دیگر جانداران تغذیه کنند. نیش آنها از دو لوله تشکیل شده است. از یکی از این لوله ها آنزیمی برای جلوگیری از انعقاد خون ترشح می شود و لوله دیگر خون قربانی را به درون می مکد. پشه ها از خون جانداران نه برای تغذیه خود که برای تغذیه تخمهایشان استفاده می کنند. پشه های نر و ماده هر دو از شکر موجود در گیاهان تغذیه می کنند.
تمامی پشه ها برای تولید مثل به آب ساکن نیاز دارند. به همین دلیل سازمانهای مربوطه تلاش می کنند تا با از میان بردن این آبهای ساکن جمعیت پشه ها را کنترل کنند. با این وجود تلاش های جهانی در این رابطه نتیجه کمی بر جای گذاشته و بسیاری دانشمندان می اندیشند که گرمایش زمین به افزایش انواع و تعداد پشه ها در سراسر جهان می انجامد.